Một quần thể di tích trải dài qua ba tỉnh vừa được ghi danh, và đây là di sản thế giới thứ chín của Việt Nam!
Việt Nam vừa có thêm một di sản được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản Thế giới trong năm 2026.
Đó là quần thể Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn và Kiếp Bạc, được công nhận ở hạng mục Di sản Văn hóa Thế giới.
Một quần thể trải qua ba địa phương
Điểm đặc biệt của di sản này là phạm vi trải rộng qua nhiều tỉnh thành khác nhau.
Cụm di tích Yên Tử nằm tại Quảng Ninh, chùa Vĩnh Nghiêm thuộc Bắc Giang, còn Côn Sơn và Kiếp Bạc nằm ở Hải Dương.
Việc một hồ sơ di sản bao gồm nhiều điểm ở nhiều địa phương đòi hỏi quá trình phối hợp khá phức tạp.
Các địa phương phải cùng thống nhất về phương án bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị của toàn bộ quần thể.
Đây cũng là lý do các hồ sơ dạng này thường mất nhiều năm chuẩn bị trước khi được đệ trình.
Việt Nam hiện có chín di sản thế giới
Với sự bổ sung này, Việt Nam hiện có tổng cộng chín di sản được UNESCO công nhận theo công ước về Di sản Thế giới.
Danh sách này bao gồm cả di sản văn hóa, di sản thiên nhiên và di sản hỗn hợp.
Bên cạnh nhóm di sản thế giới, Việt Nam còn có mười sáu di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh.
Nhóm này bao gồm các di sản thuộc danh sách đại diện của nhân loại và danh sách cần bảo vệ khẩn cấp.
Ghi danh rồi thì sao
Việc được UNESCO ghi danh thường mang lại hai tác động chính cho một địa phương.
Thứ nhất là sự chú ý từ du khách quốc tế, khi các danh hiệu này thường xuất hiện trong hành trình tham quan của nhiều người.
Thứ hai, và quan trọng hơn, là trách nhiệm bảo tồn đi kèm theo danh hiệu.
Các di sản được ghi danh phải tuân thủ những yêu cầu nghiêm ngặt về việc giữ gìn nguyên trạng và hạn chế tác động từ hoạt động du lịch.
Đây là bài toán mà nhiều điểm di sản trên thế giới đang phải cân đối, giữa việc mở cửa đón khách và giữ gìn giá trị gốc.
Quần thể này gắn với một dòng thiền có vị trí đặc biệt trong lịch sử văn hóa Việt Nam.
Đây là yếu tố khiến hồ sơ được xây dựng theo hướng nhấn mạnh giá trị tinh thần và tư tưởng chứ không chỉ là kiến trúc.
Cách tiếp cận đó cũng phù hợp với xu hướng chung của các hồ sơ di sản trong những năm gần đây.
Với quần thể vừa được ghi danh, thách thức đó còn lớn hơn bởi phạm vi trải rộng qua nhiều địa phương.
Nguồn tham khảo: Wikipedia | Bộ Ngoại Giao
